Stu osiemdziesięciu uczniów i nauczycieli uczestniczyło w IV Pieszym Marszu Pamięci, którego trasa rozpoczynała się w Lędzinach przy obelisku poświęconym pamięci zamordowanych więźniów lędzińskiej filii obozu koncentracyjnego w Oświęcimiu, a kończyła pod Międzynarodowym Pomnikiem Ofiar Faszyzmu w Oświęcimiu-Brzezince. Po raz pierwszy - oprócz uczniów i nauczycieli Powiatowego Zespołu Szkół w Lędzinach - organizatora marszu - uczestniczyła w nim grupa 15 uczniów Gimnazjum z Oddziałami Integracyjnymi nr 2 w Lędzinach, którzy wraz z opiekunem przeszli całą trasę.

Idea, która przyświecała organizatorom rajdu, zorganizowanego w Dniu Europy wypływa z przeświadczenia, że tworząc dzień dzisiejszy Unii Europejskiej oraz myśląc o jej przyszłości, pamiętać należy o przeszłości - czasami trudnej i bolesnej. Był formą uczczenia pamięci więźniów pomordowanych w czasie II wojny światowej.

Honorowy patronat nad marszem objęli - Maria Nowak - poseł na Sejm RP, Piotr Czarnynoga- Starosta Bieruńsko-Lędziński oraz Wiesław Stambrowski - Burmistrz Miasta Lędziny.

Otwarcia rajdu dokonał Przewodniczący Rady Miasta Lędziny Piotr Gorzeń, który podkreślił znaczenie tej żywej lekcji historii, dla patriotycznego wychowania młodzieży. W złożeniu kwiatów pod obeliskiem oprócz przewodniczącego uczestniczył Marian Biegański - Kierownik Referatu Edukacji Urzędu Miasta Lędziny oraz dyrektor Powiatowego Zespołu Szkół w Lędzinach Ireneusz Wróbel. Delegacja uczniów zapaliła znicz.

Jerzy Żołna - organizator i kierownik rajdu nawiązał do jego historii, przedstawił tragizm więźniów obozu z czasów wojny odnosząc go realiów dnia dzisiejszego.

Po przedstawieniu zasad bezpiecznego poruszania się po drodze przez Jana Hudzikowskiego - komendanta Straży Miejskiej w Lędzinach - uczniowie wraz z nauczycielami wyruszyli w drogę.

Wspaniała pogoda i atmosfera panująca wśród uczestników marszu łagodziły niedogodności trasy marszu i nie przeszkodziły wszystkim jego uczestnikom w bezpiecznym dotarciu pod pomnik w Oświęcimiu-Brzezince, gdzie delegacja w skład której weszli: Przewodniczący Rady Powiatu Bieruńsko-Lędzińskiego Henryk Barcik, członek Zarządu Powiatu Marek Bania, Alojzy Lysko poseł na sejm RP IV kadencji, Ireneusz Wróbel dyrektor Powiatowego Zespołu Szkół w Lędzinach oraz przedstawicielka uczniów, złożyła wiązankę kwiatów oraz zapaliła znicz. Kwiaty złożył również Kazimierz Piekarz - przewodniczący Śląskiego Okręgu Związku Nauczycielstwa Polskiego.

Marek Bania w okolicznościowym przemówieniu podkreślił symbolikę miejsca oraz jego znaczenie dla kultywowania pamięci o tragicznych wydarzeniach z czasów II wojny światowej.

Alojzy Lysko - organizator pierwszego rajdu, w jak zwykle interesująco i ze swadą wygłoszonym wystąpieniu, przedstawił jego historię, która sięga roku 1986, kiedy to po wizycie Stanisława Mikulskiego (popularnego Hansa Klossa) w ówczesnej Zasadniczej Szkole Górniczej w Lędzinach, grupa uczniów zainspirowana przez Alojzego Lysko postanowiła zorganizować pieszy rajd z Lędzin do Oświęcimia. W przedsięwzięcie to włączyła się całą społeczność szkolna i z przerwami jest ono realizowane do dnia dzisiejszego, dzięki Jerzemu Żołnie, który będąc pod wrażeniem postawy młodzieży podczas pierwszych rajdów tą tradycję kultywował.

Alojzy Lysko odniósł się w swoim wystąpieniu do historii jako nauczycielki. Zwracając uwagę, że obóz koncentracyjny w Oświęcimiu, miał swoje źródło w imperium zła, które zapanowało nad Europą. Podkreślił, że im więcej zła będzie wokół nas, tym większe są zagrożenia - już może nie obozami koncentracyjnymi - ale z całą pewnością różnego rodzaju totalitaryzmami. Prosił zgromadzoną młodzież, by będąc w tym miejscu, widząc efekty zła i nienawiści starała się tworzyć dobro, by nie powróciły upiory przeszłości.

Jerzy Żołna na zakończenie uroczystości pod pomnikiem Międzynarodowym Pomnikiem Ofiar Faszyzmu zauważył - czasy się zmieniły, zmienił się ustrój naszego kraju, niezmienna pozostała jednak wspaniała postawa lędzińskiej młodzieży w trakcie marszu.

Notka historyczna

Przez pięć lat obóz Auschwitz budził uczucie grozy wśród ludności krajów okupowanych przez hitlerowców w czasie II wojny światowej. Dziś jest miejscem pamięci i zadumy dla ludzi z całego świata, którzy swoją obecnością chcą uczcić pamięć ofiar.

Założony on został w 1940 r. dla polskich więźniów politycznych. Miał początkowo służyć jako narzędzie terroru i eksterminacji Polaków. Z biegiem czasu hitlerowcy zaczęli tu kierować ludzi z całej Europy, głównie Żydów obywateli różnych państw a także radzieckich jeńców wojennych i Cyganów. Wśród więźniów znaleźli się również Czesi, Jugosłowianie, Francuzi, Austriacy, Niemcy i inni. Do końca istnienia obozu przywożono tu transporty polskich więźniów politycznych.

Po zakończeniu kampanii wrześniowej w 1939 r. miasto Oświęcim wraz z położonymi w jego pobliżu miejscowościami zostało włączone do III Rzeszy. Równocześnie hitlerowcy zmienili jego nazwę na Auschwitz.

Już pod koniec 1939 r. w Urzędzie Wyższego Dowódcy SS i Policji we Wrocławiu powstała myśl utworzenia obozu koncentracyjnego. Wniosek utworzenia tego obozu motywowano przepełnieniem istniejących na terenie Śląska więzień jak i koniecznością przeprowadzenia fali dalszych masowych aresztowań wśród polskiej ludności Śląska oraz Generalnego Gubernatorstwa.

Kilka specjalnie do tego celu wybranych komisji rozpoczęło poszukiwania dogodnego miejsca na zlokalizowanie obozu. Wybór padł na opustoszałe przedwojenne koszary w Oświęcimiu. Znajdowały się one poza terenem zwartej zabudowy miasta, co stwarzało możliwość rozbudowy oraz izolacji. Nie bez znaczenia był również fakt, iż Oświęcim posiadał dogodne połączenia komunikacyjne, gdyż był jednym z ważniejszych węzłów kolejowych.

Rozkaz założenia obozu wydano w kwietniu 1940 r., a jego komendantem mianowano Rudolfa Hossa. W dniu 14 czerwca 1940 r. Gestapo skierowało do KL Auschwitz pierwszych więźniów - 728 Polaków z więzienia w Tarnowie.

W chwili utworzenia obóz liczył 20 budynków, w tym 14 parterowych i 6 piętrowych. W latach 1941 -1942 siłami więźniów wszystkie budynki parterowe nadbudowano o jedno piętro oraz wybudowano dalszych osiem. Łącznie obóz ten liczył 28 budynków piętrowych (oprócz kuchni i baraków gospodarczych). Przeciętny stan liczbowy wahał się w granicach 13000 -16000 więźniów, osiągając jednorazowo w 1942 r. ponad 20000. Więźniów umieszczano w blokach wykorzystując w tym celu również pomieszczenia strychowe i piwniczne.

Równolegle ze wzrostem liczby więźniów zwiększał się zasięg terytorialny obozu, który przekształcił się w olbrzymi kombinat zagłady. Obóz w Oświęcimiu -KL Auschwitz I -stał się obozem macierzystym (Stammlager) dla całej sieci nowych obozów. W 1941 r. przystąpiono do budowy drugiego obozu, nazwanego później KL Auschwitz II -Birkenau, w oddalonej o 3 km wsi Brzezinka, a w 1942 r. wybudowano obóz w Monowicach pod Oświęcimiem. Nadto w latach 1942-1944 powstało około 40 filii obozu oświęcimskiego, a mieszczących się głównie w pobliżu hut kopalń i fabryk wykorzystujących więźniów jako tanią siłę roboczą - jedna z takich filii zlokalizowana była w Lędzinach.

Obozy w Oświęcimiu (KL Auschwitz I) i w Brzezince (KL Auschwitz II Birkenau) zachowane są obecnie w formie rezerwatu i udostępnione zwiedzającym. Najważniejszymi obiektami są: w Brzezince pozostałości po czterech krematoriach i komorach gazowych oraz stosach spaleniskowych, rampa kolejowa, na której przeprowadzano selekcje deportowanych do obozu, stawek z ludzkimi popiołami, a w Oświęcimiu -"Blok Śmierci".

Ponadto w obu obozach zachowane są bloki i część baraków więźniarskich, główne bramy obozowe, wartownie i wieżyczki esesmańskie oraz ogrodzenie z drutu kolczastego. Niektóre ze zniszczonych przez SS obiektów zrekonstruowano z oryginalnych elementów np. piece w krematorium I, które były rozebrane przez SS.

Część obiektów została kompletnie zniszczona przez zacierających ślady zbrodni esesmanów i w kilku wypadkach, gdy wymagała tego waga zagadnienia. Muzeum odtworzyło je i umieściło w miejscach, gdzie znajdowały się w okresie istnienia obozu. Są to przede wszystkim "Ściana Straceń" i zbiorowa szubienica na placu apelowym.

Na terenie pierwszej części obozu oświęcimskiego (KL Auschwitz I) w blokach więźniarskich znajduje się ekspozycja przedstawiająca historię KL Auschwitz oraz wystawy narodowe.